Welwitschia – najbardziej odporna roślina na świecie

0
106
views
Welwitschia. Zdjęcie: Muriel Gottrob/Wikimedia Commons

Welwitschia to fascynująca roślina, która nie tylko może przetrwać kilka tysięcy lat, ale może to zrobić w jednym z najbardziej niegościnnych środowisk na naszej planecie, pustyni Namib.

Nazwana na cześć austriackiego botanika Friedricha Welwitscha, który odkrył ją w Angoli w 1859 roku, Welwitschia jest w rzeczywistości nazywana „tweeblaarkanniedood” w języku afrikaans, co oznacza „dwa liście, które nie mogą umrzeć”.

To zaskakująco dokładna nazwa dla rośliny, która ma tylko dwa liście i może przetrwać tysiące lat na najstarszej pustyni świata.

Niektóre części pustyni Namib otrzymują około 5 cm opadów rocznie, ale najwyraźniej to wszystko, czego Welwitschia potrzebuje do przetrwania, dzięki niezwykle „wydajnemu, niedrogiemu genomowi”.

Może nie jest to najbardziej atrakcyjna roślina na świecie – to tylko dwa włókniste liście, które z czasem ulegają strzępieniu i zwijaniu – ale zdolność Welwitschia do przetrwania zawsze fascynowała naukowców.

Niektóre z najstarszych okazów na świecie pochodzą sprzed 3000 lat, do początku epoki żelaza, a większość roślin żyje rutynowo ponad 1000 lat.

Zdjęcie: Facebook

Niedawne badanie, w którym przeanalizowano genom rośliny Welwitschia, aby rzucić nieco światła na to, jak udaje jej się rozwijać na pustyni Namib, wykazało, że roślina przystosowała się do tych trudnych warunków przez miliony lat, ponieważ jej genom uległ poważnym zmianom.

Facebook

Około 86 milionów lat temu, w okresie zwiększonej suchości i przedłużającej się suszy, błąd podziału komórki spowodował podwojenie całego genomu Welwitschia.

I choć zduplikowane geny są zazwyczaj pozbawione swoich funkcji i gotowe do objęcia nowych, to większy genom oznacza również bardziej intensywne zużycie energii. Nie jest to idealne rozwiązanie w środowisku, w którym źródeł energii jest tak mało.

Czytaj: Widoki jak z bajki! Piękne niebo w Bukowinie Tatrzańskiej

Facebook

Naukowcy odkryli również, że duża część genomu Welwitschia to „śmieciowe” samoreplikujące się sekwencje DNA zwane retrotranspozonami.

Jednak około dwa miliony lat temu zmiana genetyczna spowodowała, że wszystkie te niepotrzebne sekwencje DNA zostały wyciszone w procesie zwanym metylacją DNA. To właśnie te i inne małe „poprawki” genetyczne zmieniły roślinę w tani organizm, jakim jest dzisiaj.

Czytaj: Lomatia tasmanica: 43 600-letnia roślina

Facebook

„Kiedy widzimy, że roślina jest w stanie żyć w tym środowisku tak długo i zachować swoje DNA i białka, naprawdę czuję, że możemy znaleźć wskazówki, jak ulepszyć rolnictwo” – powiedział biolog roślin, dr James H. Leebens – Mack w wywiadzie dla New York Times.

Welwitschia to zasadniczo roślinna sprzed 100 milionów lat, której udało się przystosować i rozwijać w jednym z najbardziej niegościnnych miejsc na Ziemi. Może nie jest zbyt wiele do oglądania, ale jej odporność i tajemnica, którą kryje, to zdecydowanie rzeczy do podziwiania.

johannesfloe.com – Art to remember